Współczucie

Czym jest współczucie?

Współczucie jest zdolnością do zauważania cierpienia — własnego i innych — oraz odpowiadania na nie z życzliwością, troską i gotowością do działania. Nie jest to litość ani „rozpływanie się” w trudnych emocjach, lecz postawa odwagi i obecności wobec tego, co trudne.

Współczucie nie jest dodatkiem, lecz naturalnym rozwinięciem praktyki uważnej obecności. Kiedy uczymy się być bardziej obecni wobec swojego doświadczenia, pojawia się naturalna możliwość, by zamiast samokrytyki czy unikania, zacząć odpowiadać na siebie w sposób bardziej wspierający i łagodny.

Wg Kristin Neff, pionierki psychologicznych badań nad samowspółczuciem, istnieją trzy filary współczującego odnoszenia się do siebie oraz innych ludzi:

• Życzliwość — zamiast surowej samokrytyki, łagodne zrozumienie
• Wspólnota ludzkiego doświadczenia — świadomość, że cierpienie i niedoskonałość są częścią ludzkiego życia
• Uważność — otwarte, zrównoważone podejście do trudnych emocji

Współczucie bywa mylone z empatią. O tym, czym różni się współczucie od empatii, piszę szerzej na blogu.

Program MBLC

Co to?

Mindfulness-Based Compassionate Living (MBCL), czyli „Życie oparte na uważności i współczuciu”, to program rozwijania współczucia wobec siebie i innych, oparty na praktyce uważności.

Program został opracowany w 2007 r. w Holandii przez dwóch specjalistów dr Erika van den Brinka, psychiatrę i psychoterapeutę, oraz Fritsa Kostera, nauczyciela medytacji i doświadczonego trenera programów mindfulness.

MBCL uczy podejścia opartego na praktyce uważności, które wspiera rozwijanie współczucia wobec siebie i innych. Jego celem nie jest „zmienianie siebie na lepszą wersję”, ale uczenie się innego sposobu bycia ze sobą — bardziej łagodnego, wspierającego i realistycznego.

Po co?

W trakcie programu rozwijamy m.in. umiejętność:

• rozpoznawania trudnych emocji i reakcji bez ich tłumienia,
• odpowiadania na cierpienie z troską zamiast samokrytyki,
• budowania wewnętrznego poczucia bezpieczeństwa i wsparcia,
• rozwijania życzliwości wobec własnych ograniczeń i błędów,
• otwierania się na współczucie także w relacji z innymi ludźmi.

Dla kogo?

Program powstał w odpowiedzi na bardzo praktyczne potrzeby osób, które:

• korzystały już z treningu uważności, zauważały jego pozytywne efekty, ale miały trudność z przeniesieniem tej praktyki do codziennego życia, ponieważ zmagały się z nawykową samokrytyką, przeciążeniem lub trudnością w utrzymaniu równowagi między troską o innych a troską o siebie.

Twórcy programu zauważyli, że sama uważność często nie wystarcza w pracy z cierpieniem — szczególnie wtedy, gdy pojawia się wewnętrzny krytyk, chroniczny stres lub trudne emocje. Dlatego MBCL został zaprojektowany jako pogłębienie praktyki mindfulness o element współczucia i życzliwości wobec siebie.

MBCL jest programem pogłębiającym, przeznaczonym dla osób, które mają już podstawowe doświadczenie w praktyce uważności. Jest stosowany zarówno w obszarze zdrowia psychicznego, jak i w edukacji, pracy oraz rozwoju osobistym i zawodowym.